Solunum Fizyoterapisi

Solunum fizyoterapisi, solunum yollarında oluşan sağlık problemleri rehabilitasyonundaki amaçlardan bir tanesi de semptomları azaltmak ve yasam kalitesini yükseltmektir.

Hastaların çoğunun soluk alıp vermede sıkıntı çekmesi sebebiyle hareketleri kısıtlıdır. Minik bir efor semptomları ortaya çıkarabilir. Akciğer tedavisi, hastaların yasam kalitesini yükseltmek amacıyla multi disipliner tedavi olanaklarının planlanıp uygulanması demektir. Rehabilitasyon programlarının nihayetinde KOAH’li hasta kişilerde semptomlar azalır, egzersiz toleransı artar, yürüme ve gibi fizyolojik etkinliklerde artış olabilir, gündelik yasam etkinliklerini başarma yeteneği artar, anksiyete ve çöküntü azalır, kendine itimat hissi artar ve yasam kalitesi ile ilgili nesnel ölçütlerde çoğalma ortaya gelir ve dolayısıyla, sağlık giderlerinde azalma sağlanmış olabilir. Rehabilitasyon programlarının KOAH’li hastaların yaşam müddeti üzerindeki tesirleri de incelenmiştir, fakat neticeler değişkendir. KOAH, klinikte ananesel FEV1 değerlerine göre hafif, ortada şiddette ve ağır şeklinde üç gruba ayrılırsa da rehabilitasyon programlarının seçiminde bu gruplara göre belirlenmiş ilkeler yoktur. Zira, hastaların solunum fonksiyonları ile egzersiz toleransları arasındaki bağıntı çoğunlukla zayıftır. Sonuçta çoğunlukla onay gören anlayış, ağır fonksiyon bozukluğu ve egzersiz tolerans kaybı ortaya gelen hastalar da dahil olmak üzere, bütün istikrarlı KOAH hastalarında, tedavinin uyumlu olduğudur. Hastanede yatan hastalar amaçlı da rehabilitasyon programları tanımlanmıştır. Yatan hastanın genel vaziyetine göre bir takim programlar seçilebilir.

Rehabilitasyon programlarından yararlanmayan KOAH’li hasta sayısı epeyce azdır. Lisan problemi olanlar, iş ya da yolculuk gibi sebeplerle programı aksatanlar bu programlardan yararlanamazlar. İşitme sorunları aksaklık yaratabilir. Psikiyatri sorunları çoğunlukla tedaviye mani olabilir. KOAH hastalarının anında tümünde sigara içme öyküsü bulunduğundan ve bu hastalar yaşlı olduklarından, nörolojik ya da kardiyovasküler sorunların eslik etmesi olasıdır. Bu gibi hastalar amaçlı aerobik egzersizler uyumlu değildir. Rehabilitasyon programlarına başlamadan öncesinde kalp hastalıkları dışlanmalıdır. İdeal koşullarda, akciğer tedavisi programları KOAH ile ilgili bilge ve deneyimli deneyimli sağlık görevlileri tarafından uygulanır. Rehabilitasyon programlarını uygulayacak ekipte doktor, diyetisyen, yoğun bakım personeli, hemşire, fizyoterapist, kardiyorespiratuar teknisyen, meslek terapisti, eczacı, egzersiz terapisti, psikososyal eleman ve benzeri. yetkililer yer alır. Seçilen programa göre bu görevlilerden bir tanesi ya da birkaçı programda yer alır. Akciğer tedavisi çoğunlukla ayaktan izlenebilen hastalara uygulanır. Uygulama yeri hastanelerdeki rehabilitasyon birimleridir. Fizyolojik etkinlik kapasiteleri çok düsük ortaya gelen hastalar rehabilitasyon merkezlerine gidemeyecekleri amaçlı bu çeşit programlardan yararlanamazlar. Bu hastalara ev ortamında uygulanabilecek bir takım programlar vardır.
Eğitim
Rehabilitasyon programlarının basit öğesidir. Hasta kişiye hanede aynı ritimde devam etmek üzere, seçilen programı istemeyince yazılı ve sözlü rehberler verilmelidir. İtinalı aralıklarla hanede ya da hastanede yapılan kontroller hastayı motive eder. Hastalar bilhassa ilaç ve oksijen tedavisi ile ilgili itinalı model eğitilmelidir. Rehabilitasyonda kullanılan otomobiller (inhalasyon ya da egzersiz araçları) ile ilgili hasta ayrıntılı şekilde eğitilmelidir. KOAH’in alevlenme sebepleri, beslenme sekli, havada meydana gelen hijyeni gibi çoğu konu eğitim programında yer almalıdır. Ailenin eğitimi de çok mühimdir. Hastalığın seyrini, prognozunu, hasta kişiye nasıl yardımcı olunacağını aileye öğretmek yararlıdır. Akciğer tedavisinin dayanılmaz elemanlarındandır. Soluk alıp vermede zorluk artmış solunum işi, artmış oksijen tüketiminin fizyoterapi yollarıyla düzeltildiği saptanmıştır.
Solunum egzersizleri gevşeme egzersizleri, solunumun denetimi, sekresyonların mobilizasyonu gibi. Soluk darlığının azaltılması, iyice ventile olmamış akciğer ünitelerinin ventilasyona katılmasının sağlanması ve solunum kaslarının ek olarak etkin bir şeklinde kullanılmasını sağlamakta yararlıdır. Solunum kaslarının gevşetilmesi amaçlı hastanın baş, boyun, gövde ve ekstremitelerinin fleksiyon halinde bulunmasını sağlayan pozisyonlar öğretilir.