Boynun omurları arasında servikal diskler bulunur. Servikal disk, omurların hareket etmesine izin verirken başın ağırlığını taşımaya yardımcı olur. Diskin bir parçası, annulus adı verilen kalın muhafaza bağlarındaki bir yırtığın içinden kaçtığında, buna servikal disk harniasyonu (boyun fıtığı) adı verilir. 

Boyun fıtığı, omurilik kanalında meydana gelir ve omurilik sinirlerini ve hatta omuriliği sıkıştırabilir. 

Boyun Fıtığı Nedenleri – 6 Temel Neden

Yaşlandıkça, omurlardaki diskler esnekliğini ve elastikiyetini kaybedebilir. Diskleri çevreleyen bağlar kırılgan hale gelir ve daha kolay yırtılır. Boyun fıtığı oluştuğunda, yakındaki spinal sinirlere (radikülopati) veya omuriliğe (miyelopati) baskı uygulayarak ağrılı semptomlara neden olabilir. 

  • Ağır kaldırma,  
  • Boyna aşırı yüklenme 
  • Sportif aktiviteler esnasında yaşanan kazalar ya da yapılan hatalı hareketler, 
  • Trafik kazası vb. diğer kazalar 
  • Mesleki hareketler, 
  • Genetik faktörler 

Boyun Fıtığı Belirtileri

Boyun fıtığı boyun ağrısına, yayılan kol ağrısına, omuz ağrısına ve kol veya elde uyuşma veya karıncalanmaya neden olabilir.  

Boyundaki (servikal omurga) fıtıklar veya disk çıkıntıları; 

  • Servikal radikülopati – Boyundan omuzlara, kollara, ellere ve parmaklara yayılan ağrı. 
  • Karıncalanma, uyuşma veya “karıncalanma” hissi 
  • Hareket ederken artan ağrı 
  • Etkilenen sinire bağlı olarak omuzlarda, kollarda veya ellerde kas zayıflığı gibi semptomlara neden olabilir.  

Uyuşma, karıncalanma ve özellikle kol kaslarınızda güçsüzlük gibi belirtiler, probleminizin ciddi olabileceğine dair ilk uyarı işaretleri olarak değerlendirilmelidir. Kol, el ve boyunda sebebini açıklayamadığınız bir ağrı var ise hekime başvurmanız durumunuzun ilerlememesi açısından önemlidir.  

Boyun Fıtığı Risk Faktörleri

Omurganızdaki yaşlanma, aşınma ve yıpranma boyun bölgesinde fıtıklaşmaya neden olabilir. Fıtıklaşmış bir disk, tekrarlayan aktivitelerden, yaşın vermiş olduğu yıpranmadan veya omurgadaki bir yaralanmadan da kaynaklanabilir. 

Genel olarak boyun fıtığı yanlış bir duruştan, oturuştan kaynaklanmaktadır. Özellikle, ‘ kaplumbağa duruşu ’ olarak adlandırılan baş ve omuzlar ile öne doğru eğilmek pek çok soruna neden olmaktadır. Sıklıkla ve kapsamlı bir şekilde yanlış bir duruş almak, boyundaki omurların eğrilmesine yol açmaktadır.  

Boyun Fıtığı Teşhisi

Boyun fıtığının teşhisi, boyun, kollar ve alt ekstremitelerin bir bütün olarak fiziksel muayenesinin ardından konulabilir. Hekim, boynunuzu esneklik, hareket açıklığı ve sinir köklerinizin veya omuriliğinizin fıtıklaşmış bir diskten etkilendiğini düşündüren işaretler açısından değerlendirmesini gerçekleştirecektir.  

Ağrı, uyuşma, karıncalanma ve halsizlik belirtilerinizin nerede meydana geldiğini doğru olarak ifade etmek önem taşımaktadır. X ışınları veya manyetik rezonans görüntüleme (MRI) boyun fıtığı teşhisinin konulmasında önemlidir.  

Boyun fıtığınız var ise, egzersiz, ilaç tedavisi veya diğer cerrahi olmayan tedavi seçenekleri semptomları hafifletmeye yardımcı olabilmektedir. Ancak fizik tedavi ve ilaç tedavisi boyun fıtığından kaynaklı semptomları hafifletmeye yardımcı olmaması durumunda cerrahi müdahale hekim tarafından önerilebilmektedir.  

Yaşlanma sürecinin normal bir parçası olmasına rağmen, bel fıtığı gibi dejeneratif omurga rahatsızlıkları boyun ağrısına ve diğer semptomlara yol açabilmektedir.  

Boyun Fıtığı Tedavisi

Boyun ağrısı olan tüm hastalarda konulan teşhis ameliyat gerektirmez. Hastaların % 85’inden fazlası egzersiz, ilaç tedavisi, fizik tedavi ve kayropraktik bakım gibi cerrahi olmayan tedaviler yoluyla boyun fıtığının semptomlarından kurtulabilmektedirler.  

Cerrahi olmayan tedavi yöntemleri: 

  • Anti-enflamatuar ilaç 
  • Fizik Tedavi 
  • Egzersiz 
  • Sıcak / soğuk uygulamalar 
  • Epidural veya steroid iğnesi 
  • Boyun veya sırt korsesi 

Boyun Fıtığı İçin Boyunluk

Boyunluk takmak, hemen hemen ilk evresinde olan boyun fıtıklarının tedavisinde en etkili yöntem olarak değerlendirilmektedir.    

Boyun Fıtığı Egzersizleri 

Hafif esneme ve kas güçlendirme egzersizlerini kapsamaktadır. Boyun germe egzersizleri ise bölgedeki ağrıyı ve baskıyı hafifletmeye yardımcı olabilir. Boyun esnemeleri genellikle başın yavaşça geriye, öne veya bir yandan diğer yana hareket ettirilmesi şeklinde yapılır. 

Boyun kaslarını güçlendiren egzersizler yapmak, boyundaki baskıyı hafifletmek için en etkili yöntemdir. Ayrıca karın kasları gibi omurgayı destekleyen diğer kasları güçlendirmeye de yardımcı olur.  

Boyun Fıtığı Fizik Tedavi

Fizik tedavinin amacı nesneleri kaldırırken, yürürken, duruş ve formun iyileştirilmesine de yardımcı olmaktır. Bu, bir nesneyi yerden kaldırmak için dizleri bükerken sırtın düz olmasını sağlamak gibi durumları da kapsamaktadır. Bu tedavi aynı zamanda ileriki dönemde meydana gelebilecek başka bir yaralanma riskini azaltmaya da yardımcı olmaktadır. 

Spinal Füzyon Cerrahisi 

Geleneksel olarak, omurga füzyonu adı verilen bir prosedürdür. Servikal omurgadaki dejeneratif durumları cerrahi olarak tedavi etmek için uygulanmaktadır. Metal plakalar ve vidalar gibi kemik greftleri kullanarak, iki veya daha fazla bitişik omur arasında bir bağ oluşturmayı hedeflemektedir. Bu, omurgayı ideal olarak stabilize edecek ve ağrının ortadan kaldırılmasına yardımcı olacaktır.  

Birçok hasta spinal füzyon ile mükemmel sonuçlar elde edebilmektedir. Bununla birlikte, bu tip omurga cerrahisi ile ilişkili potansiyel bir dezavantaj, tedavi edilen vertebral segmentteki hareket ve esneklik kaybıdır. 

Yapay Disk Değiştirme 

Yapay bir disk, spinal füzyona alternatif olarak tercih edilebilmektedir. Yapay bir disk, hastanın boynundan alınan sağlığını yitirmiş disk (fıtık olan disk) ile değiştirilmektedir.  

Gebelik Döneminde Boyun Fıtığı

Gebelik döneminde hem salgılanan hormonlar hem de vücut ağırlığının artması boyun ve bel disklerinde baskı oluşmasına yol açabilir. Oluşan bu baskı sonucunda da boyun fıtığı meydana gelebilir. 

Gebelerde boyun fıtığının tedavisinde fizik tedaviden yararlanılmaktadır. Bunun haricinde boyun bölgesinde fıtık oluşan bölgeye baskının azaltılmasını sağlayacak boyunluk da yine uygulanan tedavi yöntemleri arasında yer almaktadır.  

Boyun Fıtığı İçin Boyun Yastığı

Boyun ağrısı için en iyi yastık hangisidir? Hemen hemen boyun fıtığı sorunu yaşayan ve boyun ağrısı olanlar hangi tür yastık tercih etmeleri konusunda kimi zaman sorun yaşayabilmektedir. Oysaki en iyi yastık diye bir şey olmadığı uzmanlar tarafından dile getirilmektedir. 

Her türlü malzeme, şekil ve büyüklükteki yastıklar boyun fıtığı yada boyun ağrısı sorunu yaşayanlar tarafından denenebilir. Genel olarak bu tür sorunlar yaşayan kişiler başı nötr bir pozisyonda tutan yastıkların en rahat olduğunu ve başı aşırı veya ekstansiyona iten yastıkların ise oldukça rahatsızlık oluşturduğunu söylemektedirler.